Son güncelleme: 22 Ekim 2026

Çölyak dışı gluten hassasiyeti, çölyak hastalığı ve buğday alerjisi dışlandığı hâlde gluten içeren besinlerin tüketiminden sonra sindirim sistemi ve sindirim sistemi dışı belirtilerin ortaya çıkabildiği, tanısı dışlama ve kontrollü değerlendirmeye dayanan bir durumdur. Ancak glutenin belirtilerden doğrudan sorumlu olup olmadığı her zaman net değildir. Buğdaydaki fruktanlar gibi diğer bileşenler de benzer yakınmalara neden olabilir.

Şişkinlik, karın ağrısı, yorgunluk veya odaklanma güçlüğü nedeniyle gluten hassasiyetinden şüphelenen bireylerde ilk adım, gluteni hemen beslenmeden çıkarmak değil, uygun tıbbi değerlendirmeyi yaptırmaktır.

Bu yazıda çölyak dışı gluten hassasiyetinin belirtilerini, çölyak hastalığından farklarını, tanı sürecini, gluten ile FODMAP ilişkisini ve beslenme yaklaşımını bilimsel veriler ışığında ele alıyorum.

Önemli not: Beslenme kişiye özgüdür. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.

Gluten Hassasiyetinden Şüpheleniyorsanız Testten Önce Gluteni Bırakmayın

Gluten hassasiyetinden şüphelenen birçok kişi ilk olarak ekmek, makarna ve diğer gluten içeren besinleri tüketmeyi bırakır. Ancak bu yaklaşım, özellikle çölyak hastalığı henüz değerlendirilmemişse tanı sürecini güçleştirebilir.

Çölyak hastalığına yönelik kan testleri ve gerekli görüldüğünde yapılan ince bağırsak biyopsisi, kişinin gluten tüketim durumundan etkilenebilir.

Glutensiz beslenmeye erken başlanması, bazı testlerin yanıltıcı biçimde normal sonuçlanmasına ve tanının gecikmesine neden olabilir.

Bu nedenle çölyak hastalığı şüphesinde, gerekli testler tamamlanmadan glutensiz diyete başlanmamalıdır. Gluten tüketimini daha önce bıraktıysanız değerlendirme sürecini hekiminizle planlamanız gerekir.

Gluten ile İlişkili Üç Ana Durum

Gluten tüketimiyle ilişkilendirilen yakınmaların nedenleri aynı değildir. Çölyak hastalığı, buğday alerjisi ve çölyak dışı gluten hassasiyeti birbirinden farklı mekanizmalara sahiptir.

Çölyak Hastalığı

Mekanizma: Gluten tüketimiyle tetiklenen otoimmün bir hastalıktır. İnce bağırsak mukozasında hasara neden olabilir.

Belirtilerin ortaya çıkışı: Değişkenlik gösterebilir. Sindirim sistemi belirtileri yanında kansızlık, besin ögesi eksiklikleri ve farklı sistemik bulgular görülebilir.

Tanı: Hekim tarafından değerlendirilen çölyak serolojisi, gerektiğinde ince bağırsak biyopsisi ve seçilmiş durumlarda genetik incelemeler.

Bağırsak hasarı: İnce bağırsakta karakteristik değişiklikler görülebilir.

Beslenme yönetimi: Tanı doğrulandığında ömür boyu sıkı glutensiz beslenme ve düzenli tıbbi takip gerekir.

Buğday Alerjisi

Mekanizma: Buğday proteinlerine karşı gelişen bağışıklık sistemi reaksiyonudur. IgE aracılı veya farklı mekanizmalarla ortaya çıkabilir.

Belirtilerin ortaya çıkışı: Reaksiyonun türüne göre değişir. IgE aracılı reaksiyonlar genellikle dakikalar ile birkaç saat içerisinde gelişebilir.

Tanı: Alerji uzmanı değerlendirmesi ve klinik duruma uygun testler.

Bağırsak hasarı: Çölyak hastalığındaki karakteristik otoimmün bağırsak hasarı beklenmez.

Beslenme yönetimi: Tanıya göre buğdaydan kaçınma ve gerekli durumlarda acil reaksiyon planı oluşturulması.

Çölyak Dışı Gluten Hassasiyeti

Mekanizma: Henüz tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. Glutenin yanı sıra buğdaydaki fruktanlar ve diğer bileşenlerin olası etkileri araştırılmaktadır.

Belirtilerin ortaya çıkışı: Saatler veya günler içerisinde bildirilen yakınmalar görülebilir.

Tanı: Öncelikle çölyak hastalığı ve buğday alerjisinin dışlanması, ardından uygun durumlarda kontrollü beslenme değerlendirmesi.

Bağırsak hasarı: Çölyak hastalığına özgü villus atrofisi beklenmez.

Beslenme yönetimi: Kişiye özel planlanan, gereksiz kısıtlamalardan kaçınan ve belirli aralıklarla yeniden değerlendirilen beslenme yaklaşımı.

Acil uyarı: Nefes darlığı, boğazda daralma, dil veya dudakta şişme, bayılma gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtilerinde 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Çölyak Dışı Gluten Hassasiyeti Belirtileri Nelerdir?

Çölyak dışı gluten hassasiyetinde bildirilen belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Sindirim sistemi yakınmalarının yanında sindirim sistemi dışı belirtiler de görülebilir.

Ancak bu belirtilerin hiçbiri tek başına gluten hassasiyetini kanıtlamaz.

Sindirim Sistemi Belirtileri

Karında şişkinlik

Gaz

Karın ağrısı

İshal

Kabızlık

İshal ve kabızlığın dönüşümlü görülmesi

Bu yakınmalar irritabl bağırsak sendromu (IBS), laktoz intoleransı ve farklı sindirim sistemi hastalıklarında da ortaya çıkabilir.

Sindirim Sistemi Dışı Belirtiler

Bazı bireylerde şu yakınmalar bildirilmektedir:

Baş ağrısı

Yorgunluk

Odaklanma güçlüğü ve beyin sisi

Eklem ve kas ağrıları

Cilt döküntüleri

Bu belirtiler gluten hassasiyetine özgü değildir. Tiroit hastalıkları, demir veya B12 vitamini eksikliği, uyku bozuklukları, stres ve diğer sağlık sorunları benzer yakınmalara yol açabilir.

Bu nedenle özellikle uzun süren yorgunluk ve odaklanma sorunlarında altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi önemlidir.

Çölyak Dışı Gluten Hassasiyeti Tanısı Nasıl Konur?

Çölyak dışı gluten hassasiyetini tek başına doğrulayan, klinikte yaygın kabul görmüş özgül bir kan testi veya biyobelirteç bulunmamaktadır.

Tanı sürecinde öncelikle benzer belirtilere neden olabilecek hastalıkların dışlanması gerekir.

1. Çölyak Hastalığının Dışlanması

Çölyak hastalığı şüphesinde hekim tarafından uygun kan testleri ve gerekli görülürse ileri incelemeler planlanır.

Bu değerlendirmelerin gluten tüketimi devam ederken yapılması önemlidir.

HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 genetik testlerinin negatif olması çölyak olasılığını önemli ölçüde azaltabilir. Ancak pozitif sonuç tek başına çölyak tanısı koydurmaz.

2. Buğday Alerjisinin Değerlendirilmesi

Buğday tüketimi sonrasında alerjik reaksiyon düşündüren belirtiler varsa alerji uzmanı değerlendirmesi gerekir.

Klinik öyküye göre uygun testler belirlenir.

3. Belirti ve Beslenme Günlüğü Tutulması

Besin tüketimi ile belirtiler arasındaki olası ilişkiyi değerlendirmek amacıyla kayıt tutulabilir.

Günlükte tüketilen besinler, porsiyonlar, belirtilerin ortaya çıkış zamanı ve şiddeti yer alabilir.

4. Kontrollü Glutensiz Beslenme Dönemi

Çölyak ve buğday alerjisi değerlendirildikten sonra, uygun bireylerde belirli süreyle glutensiz beslenme planlanabilir.

Bu dönemde belirtilerdeki değişiklikler takip edilir.

Ancak belirtilerin azalması tek başına glutenin sorumlu olduğunu kanıtlamaz. Çünkü buğdayın çıkarılmasıyla fruktan gibi başka bileşenlerin tüketimi de azalabilir.

5. Kontrollü Gluten Yeniden Değerlendirmesi

Uluslararası uzman görüşlerinde yer alan Salerno kriterleri, glutenin belirtilerle ilişkisini değerlendirmek amacıyla kontrollü gluten yüklemesini ele almaktadır.

İdeal değerlendirme, gluten ve plasebo verilen dönemlerin karşılaştırıldığı çift kör yaklaşımları içerebilir.

Bununla birlikte bu yöntem rutin klinik uygulamada her bireye uygulanmaz.

Önemli: Kontrollü gluten yüklemesi, evde kendi kendine yapılan bir alerji testi değildir. Özellikle alerji şüphesinde yeniden deneme yapılmamalı; uygun değerlendirme hekim tarafından planlanmalıdır.

Gluten mi, FODMAP mı? Belirtilerin Gerçek Nedeni Ne Olabilir?

Çölyak dışı gluten hassasiyeti konusunda en önemli tartışmalardan biri, belirtilerin gerçekten glutenden mi yoksa buğdayda bulunan diğer bileşenlerden mi kaynaklandığıdır.

Buğdaydaki Fruktanların Rolü

Buğday yalnızca gluten içermez. Aynı zamanda FODMAP grubunda yer alan fruktanları da içerir.

Fruktanlar, bazı bireylerde bağırsakta fermente olarak gaz ve şişkinlik gibi belirtilere katkıda bulunabilir.

Bazı kontrollü çalışmalarda kendisini gluten hassasiyeti olan bireylerde tanımlayan kişilerde belirtilerin gluten dışındaki fermente olabilen karbonhidratlarla ilişkili olabileceği gösterilmiştir.

Bu nedenle buğday tüketiminden sonra şişkinlik yaşayan herkesin gluten hassasiyeti bulunduğu söylenemez.

Diğer Buğday Proteinleri

Buğdaydaki amilaz-tripsin inhibitörleri gibi farklı proteinlerin olası etkileri de araştırılmaktadır.

Ancak bu mekanizmaların klinik önemi ve hangi bireylerde belirleyici olduğu henüz kesinleşmemiştir.

Nocebo Etkisi Nedir?

Nocebo etkisi, bir besinin olumsuz belirti oluşturacağı beklentisinin kişinin yaşadığı belirtileri etkileyebilmesidir.

Bu durum belirtilerin hayal ürünü olduğu anlamına gelmez.

Beklentiler, stres ve bağırsak-beyin etkileşimi gerçek fiziksel yakınmaların algılanmasını ve şiddetini etkileyebilir.

Bu nedenle besinlerle belirtiler arasındaki ilişkinin mümkün olduğunca kontrollü biçimde değerlendirilmesi önemlidir.

IBS ve SIBO ile Benzerlikler

İrritabl bağırsak sendromu ve ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalması (SIBO), gluten hassasiyetiyle karıştırılabilen sindirim yakınmalarına neden olabilir.

Bu konularda ayrıntılı bilgi için IBS Beslenme Danışmanlığı ve SIBO Beslenme Danışmanlığı sayfalarını inceleyebilirsiniz.

Çölyak Dışı Gluten Hassasiyetinde Beslenme Nasıl Olmalı?

Çölyak dışı gluten hassasiyetinde herkes için geçerli tek bir beslenme protokolü bulunmamaktadır.

Beslenme yaklaşımı, kişinin belirtilerine, tıbbi değerlendirme sonuçlarına ve beslenme gereksinimlerine göre planlanmalıdır.

Gluten Kısıtlamasının Bireyselleştirilmesi

Çölyak hastalığında sıkı ve ömür boyu glutensiz beslenme gerekir.

Çölyak dışı gluten hassasiyetinde ise kısıtlamanın derecesi ve süresi kişiye göre değerlendirilebilir.

Çölyak hastalığındaki kadar katı çapraz bulaş önlemlerinin her birey için gerekli olduğu gösterilmiş değildir.

Ancak bu karar, kişinin tanısı ve klinik durumu dikkate alınarak verilmelidir.

Belirtilerin Düzenli Takibi

Beslenme değişiklikleri sonrasında şişkinlik, karın ağrısı, dışkılama düzeni ve diğer yakınmalar izlenebilir.

Yalnızca gluten tüketimi değil; toplam lif alımı, öğün düzeni ve diğer besinlerin toleransı da değerlendirilmelidir.

Gereksiz Kısıtlamalardan Kaçınma

Uzun süreli ve geniş kapsamlı besin yasakları, beslenme çeşitliliğini azaltabilir.

Bu nedenle belirli bir besinin çıkarılması gerekiyorsa yerine uygun alternatiflerin planlanması önemlidir.

Besinlerin geçici olarak çıkarılması ve yeniden değerlendirilmesi hakkında ayrıntılı bilgi için Hastalıklarda Beslenme Danışmanlığı sayfamı inceleyebilirsiniz.

Doğal Olarak Glutensiz Besinler Nelerdir?

Birçok temel besin doğal olarak gluten içermez.

Bunlar arasında:

Sebzeler ve meyveler

Katkı eklenmemiş et, tavuk ve balık

Yumurta

Baklagiller

Sade süt ve yoğurt

Pirinç

Mısır

Karabuğday

Kinoa

Amarant

Darı

Katkısız kuruyemişler

yer alır.

Ancak doğal olarak glutensiz olan bir besin, üretim ve hazırlama aşamasında glutenle temas edebilir.

Özellikle çölyak hastalarında ürün etiketlerinin ve çapraz bulaş riskinin değerlendirilmesi gerekir.

Gluten İçerebilecek Besinler Nelerdir?

Gluten içeren veya üretim sürecinde glutenle temas edebilen başlıca besinler şunlardır:

Buğday, arpa ve çavdar

Bu tahıllardan hazırlanan ekmekler

Geleneksel makarna ve bulgur

İrmik

Yufka ve hamur işleri

Bazı hazır soslar

Bazı çorbalar

Bazı işlenmiş et ürünleri

Malt içeren ürünler

Bazı baharat karışımları

Glutenle çapraz bulaşa uğrayabilen yulaf ürünleri

Yulaf doğal olarak gluten içermeyen bir tahıl olarak değerlendirilse de üretim ve işleme süreçlerinde glutenle bulaşabilir.

Özellikle çölyak hastalarında uygun ürün seçimi ve bireysel toleransın değerlendirilmesi önemlidir.

Unutulmamalıdır: Bir ürünün glutensiz olması, otomatik olarak daha sağlıklı olduğu anlamına gelmez.

Glutensiz Beslenmenin Olası Dezavantajları Nelerdir?

Tıbbi gereklilik olmadan uzun süre glutensiz beslenmek bazı beslenme sorunlarına yol açabilir.

Lif Alımının Azalması

Tam tahıllar önemli lif kaynakları arasındadır.

Bu besinlerin çıkarılıp yerine yeterli lif içeren alternatiflerin eklenmemesi, günlük lif alımını azaltabilir.

Yetersiz lif tüketimi bazı bireylerde kabızlık yakınmalarını artırabilir.

Vitamin ve Mineral Yetersizlikleri

Beslenme çeşitliliğinin azalması, bazı bireylerde B grubu vitaminler, demir ve folat alımını olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle glutensiz beslenme planlanırken besin ögesi yeterliliği değerlendirilmelidir.

İşlenmiş Glutensiz Ürünlerin Fazla Tüketilmesi

Glutensiz etiketli paketli ürünler, içeriklerine göre yüksek miktarda şeker, yağ veya enerji içerebilir.

Ayrıca bazı ürünlerin lif ve protein içeriği geleneksel alternatiflerinden daha düşük olabilir.

Ürün seçiminde yalnızca glutensiz ibaresine değil, besin değerlerine de dikkat edilmelidir.

Maliyet ve Sosyal Güçlükler

Glutensiz ürünler bazı durumlarda daha maliyetli olabilir.

Dışarıda yemek yeme, seyahat ve sosyal ortamlarda besin seçimi de zorlaşabilir.

Çölyak Tanısının Gecikmesi

Glutensiz beslenmeye gerekli testler yapılmadan başlanması, çölyak hastalığının tanısını güçleştirebilir.

Bu nedenle beslenme değişikliğinden önce tıbbi değerlendirme önemlidir.

Glutensiz Beslenmede Örnek Günlük Öğün Düzeni

Aşağıdaki örnek, genel beslenme çeşitliliğini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Kişiye özel diyet listesi değildir.

Kahvaltı

Yumurta, mevsim sebzeleri, zeytin ve karabuğday lapası veya uygun etiketli glutensiz yulaf.

Öğle Yemeği

Izgara balık veya tavuk, zeytinyağlı sebze ve pirinç ya da kinoa.

Ara Öğün

Yoğurt, mevsim meyvesi ve çiğ kuruyemiş.

Akşam Yemeği

Baklagil yemeği, salata ve uygun porsiyonda doğal olarak glutensiz tahıl.

Öğünlerin miktarı, enerji ve protein gereksinimi, eşlik eden hastalıklar ve bireysel tolerans dikkate alınarak belirlenmelidir.

Gluten Hassasiyetinde Sık Yapılan Hatalar

Çölyak Testlerinden Önce Gluteni Bırakmak

Glutensiz beslenmeye erken başlanması, çölyak değerlendirmesini güçleştirebilir.

Gluten ile FODMAP Etkisini Karıştırmak

Buğday tüketimi sonrasında gelişen şişkinliğin nedeni her zaman gluten değildir.

Fruktanlar gibi diğer bileşenlerin etkisi de değerlendirilmelidir.

Yalnızca Paketli Glutensiz Ürünlere Yönelmek

Glutensiz beslenme, yalnızca glutensiz ekmek ve bisküvi tüketmek anlamına gelmez.

Doğal olarak glutensiz ve besin ögesi açısından zengin seçenekler de beslenme planında yer almalıdır.

Her Belirtiyi Gluten Hassasiyetine Bağlamak

Yorgunluk, baş ağrısı, karın ağrısı ve şişkinlik birçok farklı sağlık durumunda görülebilir.

Bu nedenle belirtiler tek başına tanı koydurmaz.

Çocuklarda Hekim Değerlendirmesi Olmadan Glutensiz Beslenmeye Başlamak

Çocukluk döneminde gereksiz besin kısıtlamaları büyüme ve gelişmeyi olumsuz etkileyebilir.

Ayrıca çölyak hastalığının değerlendirilmesini geciktirebilir.

IgG Gıda Hassasiyeti Testlerine Güvenmek

IgG tabanlı gıda hassasiyeti testleri, gluten hassasiyeti veya besin intoleransını doğrulayan güvenilir tanı yöntemleri olarak kabul edilmemektedir.

Bu testlerin sonuçlarına dayanarak çok sayıda besinin çıkarılması önerilmez.

Hassasiyetin Her Zaman Kalıcı Olduğunu Varsaymak

Çölyak dışı gluten hassasiyetinin bazı bireylerde zaman içinde değişebildiği bildirilmektedir.

Ancak bu konuda bilimsel veriler sınırlıdır. Yeniden değerlendirme gerekliliği ve yöntemi bireysel olarak planlanmalıdır.

Hekime Ne Zaman Başvurulmalı?

Aşağıdaki belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir:

Kanlı ishal veya siyah, katran görünümünde dışkı

Şiddetli veya giderek artan karın ağrısı

Açıklanamayan kilo kaybı

Demir eksikliği anemisi veya başka besin ögesi eksiklikleri

Çocuklarda büyüme geriliği

Ailede çölyak hastalığı öyküsüyle birlikte sindirim yakınmaları

Aylar süren ve günlük yaşamı etkileyen sindirim sistemi şikâyetleri

Acil durum: Nefes darlığı, boğazda daralma, dil veya dudakta şişme ya da bayılma gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtilerinde 112 aranmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Çölyak dışı gluten hassasiyeti nasıl anlaşılır?

Öncelikle çölyak hastalığı ve buğday alerjisi değerlendirilir. Bu durumlar dışlandıktan sonra gluten tüketimi ile belirtiler arasındaki olası ilişki kontrollü biçimde incelenebilir. Tek bir kan testiyle kesin tanı konulamaz.

Gluten hassasiyeti çölyak mıdır?

Hayır. Çölyak hastalığı otoimmün bir hastalıktır ve ince bağırsakta karakteristik hasara neden olabilir. Çölyak dışı gluten hassasiyetinde bu tür bir hasar beklenmez.

Gluten hassasiyeti geçer mi?

Bazı bireylerde belirtilerin zaman içerisinde değişebildiği bildirilmektedir. Ancak hassasiyetin ne kadar sürdüğüne ilişkin bilimsel veriler sınırlıdır. Gerektiğinde hekim değerlendirmesiyle yeniden inceleme planlanabilir.

Gluten hassasiyeti ile FODMAP hassasiyeti aynı şey midir?

Hayır. Gluten bir protein grubudur. FODMAP ise bağırsakta fermente olabilen bazı kısa zincirli karbonhidratları ifade eder.

Buğday her ikisini de içerebilir. Bu nedenle buğday tüketimi sonrasında oluşan belirtilerin kaynağı kişiden kişiye değişebilir.

Glutensiz beslenmek zayıflatır mı?

Glutensiz beslenme tek başına bir kilo verme yöntemi değildir.

Vücut ağırlığındaki değişim toplam enerji alımı, fiziksel aktivite ve diğer bireysel faktörlerle ilişkilidir.

Gluten hassasiyetinde çapraz bulaşa dikkat etmek gerekir mi?

Çölyak hastalığında glutenle çapraz bulaşın önlenmesi önemlidir.

Çölyak dışı gluten hassasiyetinde ise kısıtlamanın derecesi bireysel olarak değerlendirilir. Her bireyin çölyak hastalığındaki kadar sıkı önlemlere ihtiyaç duyduğu gösterilmiş değildir.

Ankara'da Gluten Hassasiyetinde Kişiye Özel Beslenme Danışmanlığı

Gluten tüketimi sonrasında şişkinlik, karın ağrısı veya diğer sindirim sistemi yakınmalarının ortaya çıkması, her zaman glutenin beslenmeden tamamen çıkarılması gerektiği anlamına gelmez.

Öncelikle çölyak hastalığı, buğday alerjisi ve benzer belirtilere neden olabilecek diğer sağlık durumlarının değerlendirilmesi önemlidir.

Ankara'da gluten hassasiyeti ve glutensiz beslenme danışmanlığı hakkında bilgi arayan bireyler için Çankaya, Çukurambar'daki danışmanlık merkezimde kişiye özel beslenme değerlendirmeleri yapıyorum.

Ben Diyetisyen Emel Yılmaz. Beslenme danışmanlığı sürecinde kişinin sağlık öyküsünü, mevcut beslenme alışkanlıklarını, sindirim sistemi yakınmalarını, günlük yaşam düzenini ve besin ögesi gereksinimlerini birlikte değerlendiriyorum.

Gerekli durumlarda hekim tarafından yapılan tıbbi değerlendirmeler doğrultusunda beslenme planlamasını yürütüyorum.

Amaç, gereksiz besin yasakları oluşturmak değil; yeterli ve dengeli beslenmeyi koruyarak bireyin ihtiyaçlarına uygun, sürdürülebilir bir beslenme düzeni planlamaktır.

Ankara, Çankaya ve Çukurambar'da yüz yüze beslenme danışmanlığı hakkında ayrıntılı bilgi için Ankara Yüz Yüze Beslenme Danışmanlığı sayfamı inceleyebilirsiniz.

Ankara dışında yaşayan bireyler ise Online Diyet ve Beslenme Danışmanlığı sayfasından danışmanlık süreci hakkında bilgi alabilirler.

Beslenme danışmanlığı tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Çölyak hastalığı veya buğday alerjisi şüphesinde ilgili hekim değerlendirmesi esastır.

Sonuç

Çölyak dışı gluten hassasiyeti, tanısı dışlama ve kontrollü değerlendirmeye dayanan, mekanizması henüz tam olarak açıklığa kavuşmamış bir durumdur.

Bu süreçte en önemli adımlar; çölyak hastalığının gluten bırakılmadan önce değerlendirilmesi, buğday alerjisinin dışlanması, gluten ile FODMAP etkisinin birbirinden ayrılması ve gereksiz uzun süreli besin kısıtlamalarından kaçınılmasıdır.

Glutensiz beslenme herkes için gerekli veya daha sağlıklı bir beslenme yöntemi değildir.

Doğru yaklaşım, bireyin klinik durumuna ve beslenme gereksinimlerine uygun değerlendirme yapılmasıdır.

Beslenme kişiye özgüdür. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.

Bilimsel Kaynaklar

Catassi C, Elli L, Bonaz B, ve ark. Diagnosis of Non-Celiac Gluten Sensitivity (NCGS): The Salerno Experts' Criteria. Nutrients. 2015;7(6):4966–4977.

Sapone A, Bai JC, Ciacci C, ve ark. Spectrum of gluten-related disorders: consensus on new nomenclature and classification. BMC Medicine. 2012;10:13.

Biesiekierski JR, Peters SL, Newnham ED, ve ark. No effects of gluten in patients with self-reported non-celiac gluten sensitivity after dietary reduction of fermentable, poorly absorbed, short-chain carbohydrates. Gastroenterology. 2013;145(2):320–328.

Yazar Hakkında

Diyetisyen Emel Yılmaz, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nden mezun olmuştur. Yüksek lisansını Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı'nda tamamlamıştır.

12 yıl boyunca Sağlık Bakanlığı bünyesinde klinik ve saha diyetisyeni olarak görev yapmıştır. Bu süreçte Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi, Karabük İl Sağlık Müdürlüğü, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı ve Altındağ Sağlıklı Hayat Merkezi'nde çalışmıştır.

Beslenme Dostu Okul Projesi, Okulda Diyabet Programı, Fiziksel Aktivite Karnesi Uygulaması ve COSI-TUR saha çalışmalarında aktif rol almıştır.

Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi'nde (TÜBER) Sağlıklı Vücut Ağırlığının Sağlanması ve Korunması bölümünün yazarlığını üstlenmiştir.

Son üç yıldır Ankara Çukurambar'daki danışmanlık merkezinde yüz yüze ve online beslenme danışmanlığı hizmeti sunmaktadır. Fonksiyonel beslenme alanında eğitimler almıştır.