Bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası beslenme danışmanlığı, tüp mide, gastrik bypass ve diğer metabolik/bariatrik cerrahi yöntemlerini düşünen veya ameliyat olmuş kişilerde beslenme durumunun değerlendirilmesi, ameliyat sonrası yeni beslenme düzenine uyum, yeterli protein ve mikro besin alımının desteklenmesi ve uzun dönem kilo yönetiminin planlanmasını kapsar.
Bariatrik cerrahi, uygun kişilerde obezite tedavisinde etkili bir seçenek olabilir. Ancak ameliyat olmak uzun vadeli kilo kontrolünü tek başına garanti etmez. Ameliyat sonrasında da porsiyonların düzenlenmesi, yeterli protein alımı, vitamin-mineral durumunun izlenmesi, yeme davranışlarının değerlendirilmesi ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının oluşturulması gerekir.
Bu nedenle önemli soru yalnızca “Bariatrik cerrahi olmalı mıyım?” değildir. Kişinin daha önce yapılandırılmış ve kişiye özel bir beslenme tedavisi uygulayıp uygulamadığı, cerrahi dışı yöntemlerden ne ölçüde yararlanabileceği ve cerrahi uygulanacaksa ameliyat sonrası beslenme sürecine ne kadar hazır olduğu da multidisipliner değerlendirme içerisinde önem taşır.
Eğitim geçmişim, mesleki deneyimim ve beslenme danışmanlığı yaklaşımım hakkında ayrıntılı bilgi için Diyetisyen Emel Yılmaz ana sayfasını inceleyebilirsiniz.
Bariatrik Cerrahiden Önce Diyetisyen Desteği Neden Önemlidir?
Bir kişinin daha önce birçok kez “diyet yapmış” olması, mutlaka kişiye özel, sürdürülebilir ve profesyonel olarak takip edilen bir beslenme tedavisi uyguladığı anlamına gelmez.
Çok düşük kalorili diyetler, uzun süre aç kalmaya dayanan programlar, tek tip beslenme planları veya kısa sürede hızlı kilo vermeyi hedefleyen yöntemler başlangıçta kilo kaybı sağlayabilir. Ancak uzun vadeli kilo yönetimi yalnızca kısa sürede kaç kilogram verildiğiyle değerlendirilmemelidir.
Bariatrik cerrahi düşünülüyorsa ameliyat öncesi beslenme değerlendirmesinde kişinin:
geçmiş kilo verme girişimleri,
günlük beslenme düzeni,
yeme davranışları,
protein ve mikro besin durumu,
vücut kompozisyonu,
kilo geri kazanımına katkıda bulunabilecek davranışsal faktörler,
obeziteyle ilişkili metabolik hastalıkları,
günlük yaşamı ve sürdürebileceği beslenme alışkanlıkları
birlikte ele alınabilir.
Buradaki amaç cerrahiye ihtiyacı olan kişiyi ameliyattan vazgeçirmek değildir. Amaç, cerrahi dışı tedavilerden yararlanabilecek kişilerde bu seçeneklerin sağlık ekibi tarafından değerlendirilmesini desteklemek; cerrahi uygulanacak kişilerde ise ameliyat sonrasında gerekli olacak beslenme davranışlarının temelini mümkün olduğunca ameliyattan önce oluşturmaktır.
Ameliyat Olmadan Önce Beslenme Tedavisi Denenmeli mi?
Bu sorunun cevabı kişinin obezite derecesine, metabolik sağlık durumuna, daha önce uygulanan tedavilere ve bireysel sağlık koşullarına göre değişir.
Güncel ASMBS/IFSO metabolik ve bariatrik cerrahi kılavuzu, BKİ 35 kg/m² ve üzerinde olan kişilerde eşlik eden hastalık bulunup bulunmamasından bağımsız olarak metabolik ve bariatrik cerrahiyi önermektedir. Tip 2 diyabeti bulunan ve BKİ'si 30 kg/m² veya üzerinde olan kişiler için de cerrahi önerilmektedir.
BKİ 30–34,9 kg/m² aralığındaki kişilerde ise cerrahi dışı yöntemlerle yeterli ve kalıcı kilo kaybı veya obeziteyle ilişkili sağlık sorunlarında yeterli iyileşme sağlanamaması durumunda metabolik ve bariatrik cerrahi değerlendirilebilir.
Dolayısıyla “Herkes ameliyattan önce tekrar tekrar diyet yapmalıdır” şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.
Daha doğru soru şudur:
“Benim sağlık durumumda yapılandırılmış beslenme ve diğer cerrahi dışı tedavilerden yeterli sonuç alma olasılığım nedir ve bariatrik cerrahi benim için uygun bir seçenek midir?”
Cerrahiye uygunluk ve cerrahi kararı diyetisyen tarafından verilmez. Bu değerlendirme hekim, bariatrik cerrah ve gerektiğinde diğer sağlık profesyonellerinin yer aldığı multidisipliner bir ekip tarafından yapılmalıdır.
Güncel ASMBS/IFSO Bariatrik Cerrahi Kriterleri cerrahi kararında BKİ'nin yanı sıra metabolik durum ve obeziteyle ilişkili sağlık sorunlarının değerlendirilmesini ele almaktadır.
Bariatrik Cerrahi Beslenme Tedavisinin Yerini Alır mı?
Hayır. Bariatrik cerrahi beslenme tedavisinin alternatifi olarak görülmemelidir.
Cerrahi, uygun kişilerde obezite tedavisinde etkili bir yöntemdir. Ancak ameliyat sonrasında kişinin beslenme düzeninin yeni fizyolojik koşullara göre değiştirilmesi gerekir.
Mide hacminin küçülmesi veya sindirim sistemi anatomisinin değiştirilmesi kişinin:
hangi besinleri tercih ettiğini,
duygusal yeme davranışlarını,
gün içerisinde ne sıklıkta atıştırdığını,
yüksek kalorili içecek tüketimini,
besin seçimlerini
kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle bariatrik cerrahiyi “Ameliyat olacağım ve artık beslenmeme dikkat etmeme gerek kalmayacak.” şeklinde değerlendirmek doğru değildir.
Tam tersine ameliyattan sonra beslenme çoğu zaman daha planlı ve kontrollü hale gelir.
Kişinin küçük porsiyonlarla beslenmesi, protein içeren besinlere öncelik vermesi, sıvı tüketimini düzenlemesi, gerekli vitamin-mineral desteklerini sağlık ekibinin önerdiği şekilde kullanması ve yeni beslenme alışkanlıklarını uzun vadede sürdürebilmesi gerekir.
Bu nedenle bariatrik cerrahi; beslenme düzenlemesi, davranış değişikliği ve uzun dönem sağlık takibiyle birlikte yürütülen kapsamlı obezite tedavisinin bir parçasıdır.
Bariatrik Cerrahi Sonrası Tekrar Kilo Alınabilir mi?
Evet. Bariatrik cerrahi sonrasında önemli ve uzun süreli kilo kaybı sağlanabilmesine rağmen bazı kişilerde ilerleyen yıllarda yeniden kilo kazanımı görülebilir.
Ancak “ameliyattan sonra herkes yeniden kilo alır” veya “belirli bir süre içerisinde mutlaka yo-yo etkisi oluşur” şeklinde kesin ifadeler bilimsel olarak doğru değildir. Kilo geri kazanımının miktarı ve zamanı kişiden kişiye değişir. Bilimsel araştırmalarda kilo geri kazanımının nasıl tanımlandığı dahi sonuçları etkileyebilir.
Bu konuda dikkat çekici uzun dönem çalışmalarından biri JAMA'da yayımlanan ve Roux-en-Y gastrik bypass uygulanan 1.406 yetişkini inceleyen prospektif kohort çalışmasıdır. Katılımcılar en düşük ağırlıklarına ameliyattan medyan iki yıl sonra ulaşmıştır. En düşük ağırlığa ulaşıldıktan sonra kilo geri kazanımının özellikle ilk yılda daha hızlı olduğu ve takip eden yıllarda devam edebildiği gösterilmiştir.
Çalışmada en düşük ağırlığa ulaşıldıktan üç yıl sonra geri kazanılan ağırlığın medyanı, ameliyat sonrasında kaybedilmiş maksimum ağırlığın yaklaşık %22,5'i olarak bulunmuştur. Ancak bu rakam “her hasta verdiği kilonun %22,5'ini geri alır” anlamına gelmez. Sonuçlar kişiler arasında önemli farklılık göstermiştir.
JAMA'da yayımlanan bariatrik cerrahi sonrası kilo geri kazanımı çalışması, ameliyat sonrasındaki uzun dönem kilo yönetiminin önemini göstermesi açısından değerlidir.
Bu veriler bariatrik cerrahinin etkisiz olduğunu göstermez. Aksine cerrahi sonrasında önemli kilo kaybı sağlanabilir; ancak bazı kişilerde zaman içerisinde kilo geri kazanımı görülebilmesi, obezite ve kilo yönetiminin uzun dönem takip gerektirdiğini göstermektedir.
Bariatrik Cerrahi Sonrası Kilo Neden Geri Alınabilir?
Kilo geri kazanımını yalnızca “mide yeniden büyüdü” şeklinde açıklamak doğru değildir.
Uzun dönem kilo yönetiminde birçok faktör birlikte rol oynayabilir:
gün içerisinde sık atıştırmak,
enerji yoğun yiyeceklerin yeniden artması,
yüksek kalorili sıvıların tüketilmesi,
protein açısından yetersiz beslenmek,
duygusal yeme davranışlarının devam etmesi,
fiziksel aktivitenin azalması,
beslenme takibinin bırakılması,
bazı tıbbi veya anatomik faktörler.
Dolayısıyla ameliyat sonrası takip yalnızca tartıda verilen kilonun ölçülmesinden ibaret olmamalıdır.
Kişinin beslenme davranışları, vücut kompozisyonu, protein alımı, vitamin-mineral durumu ve uzun vadede sürdürebildiği alışkanlıklar birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle aç olmadığı halde yeme, stresle yeme veya belirli yiyeceklere yönelme gibi durumlar varsa Tok Olduğum Halde Neden Yiyorum? Duygusal Açlığı Durduran 5 Yöntem yazısını inceleyebilirsiniz.
Bariatrik Cerrahide Diyetisyenin Rolü Nedir?
Bariatrik cerrahi süreci yalnızca ameliyattan ibaret değildir. Genel cerrah başta olmak üzere gerekli durumlarda farklı sağlık profesyonellerinin birlikte çalıştığı multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.
Diyetisyenin görevi ameliyattan önce başlayabilir ve ameliyat sonrasında uzun dönem devam edebilir.
Ameliyat Öncesi Beslenme Değerlendirmesi
Beslenme alışkanlıkları, vücut kompozisyonu, protein alımı ve olası besin ögesi yetersizlikleri değerlendirilir.
Kişinin geçmiş kilo verme girişimleri ve ameliyat sonrasında değiştirmesi gerekebilecek beslenme davranışları da bu dönemde ele alınabilir.
Ameliyat Öncesi Hazırlık Beslenmesi
Cerrahın belirlediği protokole göre ameliyat öncesinde enerji alımının düzenlendiği ve yeterli protein alımının hedeflendiği kişiye özel bir beslenme programı uygulanabilir.
Özellikle karaciğer yağlanması bulunan kişilerde mevcut metabolik durumun ve beslenme düzeninin değerlendirilmesi önemlidir.
Karaciğer yağlanmasında günlük besin seçimlerinin nasıl düzenlenebileceğini Karaciğer Yağlanması Olanlar Ne Yemeli? rehberinde ayrıntılı olarak ele alıyorum.
Ameliyat Sonrası Beslenme
Ameliyat sonrasında sıvı, püre, yumuşak beslenme ve normal katı beslenmeye geçiş; kişinin cerrahi yöntemi, iyileşme süreci, toleransı ve cerrahi ekibin belirlediği protokole göre planlanır.
Bu süreçte amaç yalnızca kişinin ne yiyebileceğini belirlemek değildir. Yeterli sıvı ve protein alımı, besin toleransı, porsiyonlar ve uzun vadede sürdürülebilecek beslenme davranışları da değerlendirilir.
Bariatrik Cerrahi Sonrası Diyetisyen Takibi Ne Kadar Sürer?
Bariatrik cerrahi sonrası beslenme takibi yalnızca sıvı, püre ve katı beslenmeye geçiş döneminden ibaret değildir.
Ameliyat sonrası ilk haftalarda besin kıvamlarının ve toleransın yönetilmesi ön plandayken ilerleyen aylarda ve yıllarda farklı konular önem kazanır.
Yeterli protein alımı, vitamin-mineral durumu, kas kütlesinin korunması, yeme davranışları, porsiyonların zaman içerisindeki değişimi ve olası kilo geri kazanımı uzun dönem takibin parçalarıdır.
Özellikle kilo kaybının yavaşladığı veya yeniden kilo kazanımının başladığı dönemde yalnızca “daha az yemek” önermek yerine kilo değişimine katkıda bulunan beslenme, davranışsal ve gerektiğinde tıbbi faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle bariatrik cerrahi sonrası diyetisyen takibi, birkaç haftalık bir “ameliyat diyeti” olarak değil, kişinin ihtiyaçlarına göre sıklığı değişebilen uzun dönem beslenme yönetimi olarak ele alınmalıdır.
Tüp Mide ve Gastrik Bypass Sonrası Beslenme Nasıl Olmalı?
Tüp mide sonrası beslenme ve gastrik bypass sonrası beslenme, değişen mide ve sindirim sistemi yapısına uyum sağlamak amacıyla aşamalı olarak ilerletilir.
Burada özellikle altını çizmek gerekir:
Her bariatrik cerrahi hastası için geçerli tek bir sıvı-püre-katı beslenme takvimi yoktur.
Cerrahi yöntem, cerrahın protokolü, kişinin sağlık durumu, toleransı ve iyileşme süreci geçiş zamanlarını değiştirebilir.
1. Sıvı Beslenme Dönemi
Ameliyat sonrasında cerrahi ekibin onayıyla küçük miktarlarda sıvı tüketimine başlanır.
Amaç yeterli hidrasyonu sağlamak ve yeni mide hacmini zorlamadan beslenmeye geçiş yapmaktır.
İlerleyen dönemde kişinin toleransına ve uygulanan protokole göre protein içeren sıvılar beslenmeye dahil edilebilir.
2. Püre Dönemi
Sıvıların yeterli şekilde tolere edilmesinin ardından cerrahi ekibin belirlediği zamanda pürüzsüz kıvamlı besinlere geçilebilir.
Porsiyonlar oldukça küçüktür ve protein içeren besinlere öncelik verilmesi önemlidir.
3. Yumuşak Beslenme Dönemi
Püre döneminden sonra kişinin toleransına ve cerrahi ekibin protokolüne uygun yumuşak besinler kademeli olarak beslenmeye eklenebilir.
Protein içeren besinlerin günlük beslenmede nasıl konumlandırılabileceği hakkında daha fazla bilgi için Sağlıklı Protein Kaynakları Nelerdir? yazısını inceleyebilirsiniz.
4. Normal Katı Beslenmeye Geçiş
Cerrah ve diyetisyen değerlendirmesiyle normal kıvamdaki besinlere kademeli olarak geçilebilir.
Ancak normal beslenmeye geçmek ameliyat öncesindeki beslenme düzenine geri dönmek anlamına gelmez.
Küçük porsiyonlarla beslenmek, yavaş yemek, besinleri iyi çiğnemek, protein içeren besinlere öncelik vermek ve sıvı alımını uygun şekilde planlamak uzun vadeli beslenme düzeninin önemli parçalarıdır.
Bariatrik Cerrahi Sonrası Protein, Vitamin ve Mineral Takibi
Bariatrik cerrahi sonrasında üzerinde durulması gereken temel konulardan biri yeterli protein ve mikro besin alımının sağlanmasıdır.
Mide kapasitesinin azalması kişinin tüketebildiği besin miktarını önemli ölçüde azaltabilir. Gastrik bypass gibi bazı yöntemlerde ise besin ögelerinin emiliminde değişiklikler meydana gelebilir.
Bu nedenle özellikle:
B12 vitamini,
demir,
folat,
D vitamini,
kalsiyum
başta olmak üzere gerekli mikro besinlerin düzenli olarak değerlendirilmesi önemlidir.
ASMBS Bariatrik Cerrahi Mikro Besin Kılavuzu ameliyat öncesinde mevcut mikro besin durumunun değerlendirilmesi ve ameliyat sonrasında düzenli takip yapılmasının önemini ele almaktadır.
Protein ihtiyacı ise cerrahi yönteme, kişinin vücut ağırlığına, kas kütlesine, iyileşme dönemine ve beslenme toleransına göre bireysel olarak değerlendirilmelidir.
Amaç yalnızca tartıda daha düşük bir rakama ulaşmak değildir. Kilo kaybı sırasında kas kütlesinin mümkün olduğunca korunması ve beslenme yetersizliklerinin önlenmesi de uzun dönem sağlık açısından önemlidir.
Bariatrik Cerrahi Sonrası Görülebilecek Beslenmeyle İlişkili Sorunlar
Yetersiz Protein Alımı
Küçülen mide kapasitesi nedeniyle günlük protein ihtiyacının karşılanması bazı kişilerde zorlaşabilir. Öğünlerin protein yoğunluğunun kişinin gereksinimine göre planlanması gerekebilir.
Vitamin ve Mineral Yetersizlikleri
B12, demir, folat, D vitamini ve kalsiyum gibi mikro besinlerde yetersizlik görülebilir. Risk cerrahi yöntemine ve kişisel faktörlere göre değişebileceğinden gerekli laboratuvar kontrollerinin sağlık ekibi tarafından takip edilmesi önemlidir.
Dumping Sendromu
Özellikle bazı bypass ameliyatlarından sonra yüksek miktarda basit şeker içeren yiyeceklerin hızlı tüketilmesi bazı kişilerde gastrointestinal ve dolaşımsal belirtilerle ilişkili olabilir.
Bu tür belirtilerin ortaya çıkması durumunda kişinin bariatrik cerrahı ve ilgili sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Yemek Sonrası Kan Şekeri Düşüşleri
Bazı kişilerde bariatrik cerrahi sonrasında yemek sonrası kan şekeri düşüşleri görülebilir.
Bu durumda kişinin tıbbi değerlendirmesinin yanı sıra karbonhidrat miktarı ve türü, protein-lif dengesi ve öğün düzeni beslenme açısından değerlendirilmelidir.
Yetersiz Sıvı Tüketimi
Ameliyat sonrasında tek seferde yüksek miktarda sıvı tüketmek zorlaşabileceğinden sıvı alımının gün içerisine uygun şekilde dağıtılması gerekebilir.
Bariatrik Cerrahi Beslenme Danışmanlığı Nasıl İlerler?
Bariatrik cerrahi beslenme danışmanlığında tek bir standart diyet listesinin herkese uygulanması yerine kişinin cerrahi yöntemi, ameliyatın hangi aşamasında olduğu, sağlık durumu, laboratuvar sonuçları, vücut kompozisyonu, besin toleransı, günlük yaşamı ve beslenme alışkanlıkları birlikte değerlendirilir.
İlk Görüşme ve Değerlendirme
İlk görüşmede mevcut beslenme düzeni, ameliyat geçmişi veya planlanan cerrahi yöntem, önceki kilo değişimleri, günlük yaşam düzeni, yeme davranışları ve varsa sağlık ekibi tarafından istenen laboratuvar sonuçları değerlendirilir.
Kişiye Özel Beslenme Planı
Beslenme programı hazır bir liste üzerinden değil, kişinin bulunduğu döneme ve gereksinimlerine göre oluşturulur.
Ameliyat öncesindeki bir kişinin ihtiyaçları ile ameliyat sonrası ilk haftadaki veya ameliyatının üzerinden birkaç yıl geçmiş bir kişinin ihtiyaçları aynı değildir.
Düzenli Takip
Takip görüşmelerinde kişinin besin toleransı, protein ve sıvı alımı, vücut ağırlığı ve vücut kompozisyonundaki değişimler, öğün düzeni ve beslenme davranışları yeniden değerlendirilir.
Gerektiğinde beslenme programı kişinin yeni durumuna göre güncellenir.
Uzun Dönem Beslenme Yönetimi
Hedef yalnızca ameliyat sonrasında hızlı kilo kaybını takip etmek değildir.
Uzun dönemde yeterli ve dengeli beslenmenin sürdürülmesi, kas kütlesinin desteklenmesi, mikro besin yetersizliği risklerinin takip edilmesi, yeme davranışlarının değerlendirilmesi ve kilo yönetiminin sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanır.
Bariatrik Cerrahi Beslenme Danışmanlığı Kimler İçin Uygundur?
Beslenme danışmanlığı özellikle:
bariatrik cerrahi kararı verilmiş ve ameliyat öncesi beslenmesini düzenlemek isteyen,
tüp mide veya gastrik bypass ameliyatı olmuş,
ameliyat sonrası sıvı-püre-katı geçişinde profesyonel beslenme desteğine ihtiyaç duyan,
yeterli protein almakta zorlanan,
ameliyat sonrasında besin toleransı değişen,
uzun dönemde kilo yönetimini sürdürmek isteyen,
ameliyat sonrasında yeniden kilo kazanmaya başlayan,
beslenme çeşitliliği azalmış,
uzun dönem beslenme takibini sürdürmek isteyen
kişiler için planlanabilir.
Bariatrik cerrahi gerekliliği, ameliyat türünün seçimi ve cerrahiye uygunluk kararı diyetisyen tarafından verilmez. Bu karar bariatrik cerrah ve ilgili sağlık ekibinin tıbbi değerlendirmesiyle verilmelidir.
Ankara'da Bariatrik Cerrahi Diyetisyeni Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Ankara'da bariatrik cerrahi diyetisyeni ararken yalnızca ameliyat sonrası verilecek geçici bir diyet listesine odaklanmak yerine, uzun dönem beslenme yönetimini dikkate alan bir yaklaşım tercih edilmelidir.
Beslenme danışmanlığı sürecinde:
obezite ve metabolik hastalıklarla ilgili klinik deneyim,
cerrah ve diğer sağlık profesyonelleriyle gerektiğinde koordinasyon,
protein ve mikro besin yeterliliğinin değerlendirilmesi,
kas kütlesinin korunmasına önem verilmesi,
laboratuvar sonuçlarının beslenme açısından değerlendirilmesi,
olası kilo geri kazanımının uzun dönemde ele alınması,
beslenme planının kişinin yaşamına göre bireyselleştirilmesi
önem taşır.
Aynı ameliyatı geçiren iki kişinin dahi beslenme toleransı, günlük yaşamı, laboratuvar sonuçları, protein ihtiyacı ve yeme davranışları birbirinden farklı olabilir.
Bu nedenle bariatrik cerrahi sonrasında standart diyet listeleri yerine kişiye özel beslenme planlaması önemlidir.
Ankara'da Bariatrik Cerrahi Öncesi ve Sonrası Beslenme Danışmanlığı
Ankara'da bariatrik cerrahi veya tüp mide ameliyatı düşünen kişiler için beslenme danışmanlığının amacı kişiyi doğrudan ameliyata yönlendirmek veya cerrahiye ihtiyacı bulunan kişiyi ameliyattan vazgeçirmek değildir.
Öncelikle mevcut beslenme düzeni, geçmiş kilo verme girişimleri, vücut kompozisyonu, günlük yaşam koşulları, yeme davranışları ve sürdürülebilir bir beslenme programıyla ilerleme potansiyeli beslenme açısından değerlendirilir.
Cerrahi kararı verilmişse beslenme danışmanlığının amacı kişinin cerrahi ekibinin planıyla uyumlu şekilde ameliyat öncesi beslenmesini düzenlemek ve ameliyat sonrasında sıvı-püre-katı geçişinden protein ve mikro besin takibine, vücut kompozisyonundan uzun dönem kilo yönetimine kadar süreci beslenme açısından desteklemektir.
Ankara Çankaya/Çukurambar'daki merkezde yüz yüze bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası beslenme danışmanlığı kapsamında kişinin mevcut durumu, cerrahi süreci, beslenme alışkanlıkları ve hedefleri ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Cerrahi gerekliliği, ameliyata uygunluk ve tıbbi takip her durumda bariatrik cerrah ve ilgili sağlık ekibinin sorumluluğundadır.
Sık Sorulan Sorular
Tüp mide ameliyatından önce diyetisyene gitmeli miyim?
Ameliyat öncesinde beslenme durumunun değerlendirilmesi önemlidir. Geçmiş kilo verme girişimleri, beslenme alışkanlıkları, yeme davranışları, protein alımı ve olası besin ögesi yetersizlikleri değerlendirilebilir.
Cerrahi gerekliliği ve cerrahiye uygunluk ise ilgili hekim ve bariatrik cerrah tarafından değerlendirilmelidir.
Bariatrik cerrahi sonrası tekrar kilo alınır mı?
Evet, bazı kişilerde uzun dönemde kilo geri kazanımı görülebilir. Ancak bunun miktarı ve zamanı kişiden kişiye değişir.
Bu nedenle ameliyat sonrası süreç yalnızca ilk aylardaki kilo kaybı açısından değil, uzun dönem beslenme ve sağlık takibi açısından da değerlendirilmelidir.
Tüp mide ameliyatından sonra diyet yapmak gerekiyor mu?
Ameliyat sonrasında beslenme düzeninin yeni mide kapasitesine ve kişinin ihtiyaçlarına göre değiştirilmesi gerekir.
Sıvı-püre-katı geçişinin yanı sıra uzun vadede porsiyonların düzenlenmesi, yeterli protein alımı, sıvı tüketimi, uygun besin seçimleri ve mikro besin durumunun takibi önem taşır.
Tüp mide sonrası diyetisyen takibi ne kadar sürmeli?
Takip sıklığı kişinin ihtiyaçlarına ve cerrahi yöntemine göre değişebilir.
Erken dönemde besin kıvamları ve tolerans daha önemliyken ilerleyen dönemde protein ve mikro besin durumu, vücut kompozisyonu, yeme davranışları ve uzun dönem kilo yönetimi ön plana çıkabilir.
Bariatrik cerrahi sonrası ne kadar protein almalıyım?
Protein ihtiyacı cerrahi yönteme, vücut ağırlığına, kas kütlesine, iyileşme dönemine ve beslenme toleransına göre değişebilir.
Bu nedenle kişisel değerlendirme yapılmadan herkes için geçerli tek bir protein miktarı vermek doğru değildir.
Tüp mide sonrası vitamin kullanmak gerekir mi?
Vitamin ve mineral gereksinimleri ameliyat türüne, kişinin beslenmesine ve laboratuvar sonuçlarına göre değişebilir.
Gerekli takviyelerin türü ve miktarı kişinin sağlık ekibi tarafından bireysel olarak belirlenmelidir.
Bariatrik cerrahi olmadan kilo vermek mümkün mü?
Bazı kişiler cerrahi dışı yöntemlerle önemli ve sürdürülebilir kilo kaybı sağlayabilirken, ileri derecede obezitesi veya obeziteyle ilişkili sağlık sorunları bulunan bazı kişilerde bariatrik cerrahi uygun bir tedavi seçeneği olabilir.
Bu nedenle cerrahi kararı kişiye özel tıbbi değerlendirmeyle verilmelidir.
Bariatrik cerrahi sonrası kilo vermem durursa ne yapmalıyım?
Kilo kaybının zaman içerisinde yavaşlaması farklı nedenlerle ilişkili olabilir. Beslenme düzeni, porsiyonlar, protein alımı, atıştırmalar, enerji içeren içecekler, fiziksel aktivite ve yeme davranışları beslenme açısından değerlendirilebilir.
Beklenmeyen kilo değişikliklerinde veya tıbbi/anatomik bir sorun şüphesinde bariatrik cerrah ve ilgili sağlık ekibinin değerlendirmesi gerekir.
Ankara'da bariatrik cerrahi sonrası diyetisyen desteği alabilir miyim?
Evet. Ankara Çankaya/Çukurambar'daki merkezde ameliyat öncesi beslenme değerlendirmesi ve bariatrik cerrahi sonrası kişiye özel beslenme takibi planlanabilir.
Cerrahi karar ve tıbbi takip ise bariatrik cerrah ve ilgili sağlık ekibi tarafından yürütülmelidir.
Sonuç: Amaç Yalnızca Ameliyat Olmak Değil, Uzun Vadeli Kilo Yönetimidir
Bariatrik cerrahi, uygun kişilerde obezite tedavisinde etkili bir yöntemdir. Ancak ameliyat olmak beslenme tedavisinin sona erdiği anlamına gelmez.
Tam tersine ameliyat sonrasında yeni mide kapasitesine, uygulanan cerrahi yönteme ve kişinin değişen ihtiyaçlarına uygun bir beslenme düzeninin oluşturulması gerekir.
Bu nedenle bariatrik cerrahi düşünürken yalnızca:
“Ameliyatla kaç kilo verebilirim?”
sorusunu değil;
“Ameliyat sonrasında beslenmemi ve kilomu uzun vadede nasıl yöneteceğim?”
sorusunu da sormak önemlidir.
Cerrahi kararı verilmiş kişilerde ameliyat öncesinden başlayarak ameliyat sonrası beslenme aşamalarını ve uzun dönem kilo yönetimini kapsayan kişiye özel bir beslenme takibi planlanabilir.
Bariatrik Cerrahi Beslenme Danışmanlığı İçin Randevu
Tüp mide, gastrik bypass veya diğer bariatrik cerrahi yöntemler öncesinde ve sonrasında beslenme durumunuzun değerlendirilmesi; protein ve mikro besin yeterliliğinizin, besin toleransınızın, vücut kompozisyonunuzun ve uzun dönem beslenme alışkanlıklarınızın takip edilmesi için kişiye özel bir beslenme danışmanlığı süreci planlanabilir.
Ankara Çankaya/Çukurambar'da bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası yüz yüze beslenme danışmanlığı hakkında bilgi almak ve randevu oluşturmak için Diyetisyen Emel Yılmaz İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Diyetisyen Emel Yılmaz, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nden Şeref Öğrencisi olarak mezun olmuş, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı'nda yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır.
Klinik stajlarını Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi, Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi, Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi ve Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamlamıştır.
12 yılı aşkın kamu ve klinik deneyimi bulunan Emel Yılmaz; Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi, Karabük İl Sağlık Müdürlüğü, T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı ve Altındağ Sağlıklı Hayat Merkezi'nde görev almıştır.
Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi (TÜBER) çalışmalarında da yer almıştır.
Halen Ankara Çankaya/Çukurambar'daki Diyetisyen Emel Yılmaz Beslenme ve Diyet Danışmanlık Merkezi'nde kişiye özel ve bilimsel temelli beslenme danışmanlığı sunmaktadır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Bariatrik cerrahi kararı, cerrahiye uygunluk, ameliyat sonrası tıbbi takip ve olası komplikasyonların değerlendirilmesi bariatrik cerrah ve ilgili sağlık ekibi tarafından bireysel olarak yürütülmelidir. Beslenme danışmanlığı tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez.
